Stompian ar gorsdir ger Rhyd Ddu

Ar y 27ain o Fehefin eleni bu disgyblion blwyddyn 10 Syr Hugh Owen, Caernarfon, yn ymweld â mawndir Cors Goch ger Ffridd Uchaf, Rhyd Ddu i ymgymryd â gwaith maes sy’n rhan o fenter Gweundiroedd fel Dangosyddion Newid Hinsawdd (Moorlands as Indicators of Climate Change Initiative - MICCI). 




Cafodd y disgyblion cyfle i gydweithio â gwyddonydd o Barc Cenedlaethol Eryri (diolch yn fawr Gethin!). Roedd y gwaith yn berthnasol i’r cwrs TGAU Bioleg a Hon oedd y bedwaredd mlynedd yn olynol i ddisgyblion sy’n astudio cwrs i ymweld a’r safle.

Beth yw MICCI?

Gweundiroedd mawn ydy’n stôr fwyaf o garbon. Mae gweundiroedd mewn cyflwr gwael yn rhyddhau carbon i’r atmosffer, tra bod rhai mewn cyflwr da yn storio carbon. Amcangyfrifir bod coetiroedd y Deyrnas Unedig (DU) yn storio tua 150,000,000 tunnell o garbon, tra bod gweundiroedd mawn y DU yn storio tua 3,000,000,000 tunnell o garbon.

                                        

Y Fenter

Mae dros 50 o ysgolion ar draws 11 o barciau Cenedlaethol y deyrnas Unedig wedi bod yn ceisio ateb y cwestiwn: “Ydy gweundiroedd yr uwchdiroedd yn storio carbon (yn dda o rhan newid hinsawdd) neu yn rhyddhau carbon (yn wael i newid hinsawdd)? Mae’r canlyniadau yn cael eu defnyddio gan gwyddonwyr hinsawdd fel rhan o “Moors for Future Partnerships”. Roedd y diwrnod yn rhoi’r cyfle i ddisgyblion feistroli technegau gwaith maes fel, mesur tymheredd yr aer a thymheredd y pridd, asidedd y pridd a defnyddio rodenni i fesur dyfnder y mawn.  Cafwyd record i’n criw ni eleni, sef 4.2m. Amcangyfrifir bod 1mm o fawn yn cael ei ffurfio bob blwyddyn, felly rhaid bod y rhan yma dros 4000 o flynyddoedd o oed, er rhaid ystyried bod torri mawn yn ardal yma wedi digwydd yn y gorffennol ac felly mwy na thebyg bod y mawn yma gryn dipyn yn hyn. Bu’r disgyblion hefyd yn cael y profiad o adnabod nifer o rhywogaethau dangosol a defnyddio technegau trawslun:

                                                  

Fel ysgol rydym wedi gwneud arolwg o’r un man ers 4 blynedd bellach a gwelir peth o’r data isod. Roedd yr ymweliad cyntaf yn ystod wythnos gwyddoniaeth ym mis Mawrth 2013 ond bellach mae’n hymweliadau ni yn ystod yr un cyfnod ym mis Mehefin. Mae’r data yn awgrymu tuedd mewn nifer o’r rhywogaethau, ond a yw’n bosib i ni fod yn hyderus gyda unrhyw gasgliad ar sail y data yma yn unig? Craffwch a dewch i farn.